Nội dung bài viết
- Khi nào chi phí tiền lương hộ kinh doanh ảnh hưởng đến thuế?
- Điều kiện để chi phí tiền lương được trừ
- Hồ sơ nên giữ để chứng minh chi phí lương
- Khoản tiền lương nào không được trừ?
- Ví dụ: hộ sản xuất đồ gỗ doanh thu 2,4 tỷ đồng
- Doanh thu tính thuế TNCN của hộ kinh doanh gồm những gì?
- Hộ kinh doanh có phải nộp thuế khác ngoài GTGT, TNCN?
- Căn cứ pháp lý
Có, nhưng chỉ khi hộ kinh doanh tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo phương pháp "thu nhập tính thuế nhân thuế suất", tức là lấy doanh thu trừ chi phí rồi nhân 15%, 17% hoặc 20%. Nếu hộ tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu thì tiền lương nhiều hay ít cũng không làm thuế giảm. Tiền lương muốn được trừ phải trả cho người làm thuê thật, có hợp đồng, bảng lương và chứng từ thanh toán hợp lệ; lương của chính chủ hộ và người trong hộ không được trừ.
Khi nào chi phí tiền lương hộ kinh doanh ảnh hưởng đến thuế?
Từ 01/01/2026, hộ có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải nộp thuế TNCN theo một trong hai cách:
- Cách 1 – theo doanh thu: (doanh thu − 1 tỷ) × tỷ lệ % theo ngành. Chỉ dành cho hộ doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ. Chi phí không được tính đến.
- Cách 2 – theo thu nhập: (doanh thu − chi phí được trừ) × thuế suất. Thuế suất 15% với hộ đến 3 tỷ, 17% với hộ trên 3 tỷ đến 50 tỷ, 20% với hộ trên 50 tỷ. Hộ trên 3 tỷ bắt buộc dùng cách này.
Như vậy, câu hỏi "lương có được trừ không" chỉ có ý nghĩa với hộ dùng cách 2. Bảng tóm tắt các nhóm doanh thu có trong bài chính sách thuế hộ kinh doanh 2026.
Điều kiện để chi phí tiền lương được trừ
Theo Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, chi phí được trừ phải là khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến sản xuất, kinh doanh, có đủ hóa đơn, chứng từ, và có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với khoản chi từng lần từ 5 triệu đồng trở lên.
Riêng tiền lương, điểm b khoản 1 Điều 6 cho trừ:
- Tiền lương, tiền công, tiền thưởng, phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc và các khoản chi trả cho người lao động có đóng bảo hiểm bắt buộc theo quy định.
- Tiền lương, tiền công, phụ cấp và các khoản chi trả cho người lao động có thời hạn hợp đồng dưới 01 tháng.
Hồ sơ nên giữ để chứng minh chi phí lương
- Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng thời vụ, ghi rõ mức lương.
- Bảng chấm công, bảng lương hằng tháng có chữ ký người nhận.
- Chứng từ chuyển khoản lương (bắt buộc với khoản trả từ 5 triệu đồng trở lên mỗi lần).
- Chứng từ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động thuộc diện đóng.
- Bản sao căn cước của người lao động để đối chiếu.
Khoản tiền lương nào không được trừ?
- Tiền lương, tiền công và các khoản có tính chất tiền lương của cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh, các thành viên trong hộ kinh doanh. Riêng khoản đóng bảo hiểm bắt buộc của họ vẫn được trừ.
- Tiền lương đã ghi vào chi phí nhưng thực tế không chi trả, hoặc không có chứng từ thanh toán hợp lệ.
- Khoản trả từ 5 triệu đồng trở lên bằng tiền mặt.
Lưu ý: Nhiều hộ ghi "lương chủ hộ" hoặc "lương vợ chồng" vào chi phí để giảm thuế. Khoản này bị loại khi cơ quan thuế kiểm tra, kèm tiền chậm nộp và có thể bị phạt khai sai.
Ví dụ: hộ sản xuất đồ gỗ doanh thu 2,4 tỷ đồng
Hộ có 4 thợ làm thuê, lương cả năm 480 triệu đồng, trả qua ngân hàng, có hợp đồng và đóng bảo hiểm. Tổng chi phí hợp lệ cả năm (gỗ, điện, mặt bằng, lương) là 2,1 tỷ đồng. Ngành sản xuất có tỷ lệ TNCN 1,5%.
| Cách tính | Công thức | Thuế TNCN |
|---|---|---|
| Cách 1 – theo doanh thu | (2,4 tỷ − 1 tỷ) × 1,5% | 21 triệu đồng |
| Cách 2 – theo thu nhập | (2,4 tỷ − 2,1 tỷ) × 15% | 45 triệu đồng |
Ở ví dụ này, cách 1 lợi hơn dù hộ có chi phí lương lớn. Nhưng nếu chi phí hợp lệ lên tới 2,3 tỷ đồng, cách 2 chỉ còn 15 triệu đồng và lại lợi hơn. Vì vậy nên tính thử bằng số liệu thật trước khi chọn. Thuế GTGT tính riêng, không phụ thuộc cách chọn: 2,4 tỷ × 3% = 72 triệu đồng.
Hộ chọn cách 2 còn phải lập bảng kê hàng tồn kho đầu năm để trừ giá vốn hàng mua từ năm trước, xem bài bảng kê hàng tồn kho hộ kinh doanh Mẫu 01/BK-HTK.
Doanh thu tính thuế TNCN của hộ kinh doanh gồm những gì?
Theo Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, doanh thu tính thuế là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ hộ được hưởng, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Doanh thu gồm cả tiền thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, chiết khấu thanh toán, tiền bồi thường vi phạm hợp đồng; không gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bị trả lại.
- Gia công hàng hóa: doanh thu là tiền thu về gia công, gồm tiền công, nhiên liệu, động lực, vật liệu phụ và chi phí khác phục vụ gia công.
- Bán trả góp, trả chậm: tính theo giá bán trả một lần, không gồm tiền lãi.
- Làm đại lý bán đúng giá: doanh thu là tiền hoa hồng được hưởng.
- Cho thuê tài sản: doanh thu là tiền bên thuê trả từng kỳ; trả trước nhiều năm thì phân bổ theo số năm.
Hộ kinh doanh có phải nộp thuế khác ngoài GTGT, TNCN?
Có, tùy ngành. Theo Điều 7 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên hoặc thuế bảo vệ môi trường thì khai, nộp theo luật của từng loại thuế. Ví dụ hộ kinh doanh karaoke, mát-xa chịu thêm thuế tiêu thụ đặc biệt.
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, sửa đổi bởi Luật 09/2026/QH16.
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026 (Điều 5, 6, 7), sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hiệu lực 01/01/2026.
- Thông tư 18/2026/TT-BTC, sửa đổi bởi Thông tư 50/2026/TT-BTC (tờ khai, quyết toán TNCN của hộ).
- Thông tư 152/2025/TT-BTC (sổ chi tiết doanh thu, chi phí S2c-HKD), hiệu lực 01/01/2026.
Muốn có người dựng bảng lương, gom chứng từ và tính thử hai phương án thuế cho hộ của mình, hãy xem dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho hộ kinh doanh của Kế Toán Hải Châu (chi phí hợp lý theo quy mô) hoặc gọi 0814 533 888.
